محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1585

مرآة البلدان ( فارسى )

امتيازاتى كه دراين مدت از دولت ابدآيت داشت : نشان تمثال همايون ، نشان و حمايل از درجهء اول امير تومانى ، انگشترى خاص نگين الماس ، قمهء مرصع ، گل كمر مرصع ، عصاى مرصع . بناهائى كه به حكم همايون به سليقه و سعى و اهتمام ايشان به انجام و اتمام رسيده از اين قرار است : زراندود و تذهيب گنبد حضرت عبد العظيم عليه التحية و التعظيم است ، ديگر كارخانجات صنايع ريسمان‌ريسى و كاغذسازى طهران و شكرريزى مازندران است ، ديگر بناى سبزه ميدان در حوالى ارگ همايون است ، ديگر عمارت جديد البناى بهشت‌آئين اندرون است كه نمونه‌اى از خلدبرين مىباشد ، ديگر افزايش باغ عمارت گلستان است ، ديگر عمارت بادگير است ، ديگر عمارت خروجى است كه الحال موزهء مباركه است ، ديگر درياچهء مصفاى باغ گلستان است ، ديگر حمام چهار حوض اندرون است ، ديگر خيابان ارگ مبارك است كه حالا تغيير كرده است ، ديگر عمارت مباركهء سلطنت‌آباد است ، ديگر عمارت نياوران كه محل ييلاق سلطنت است ، ديگر قصر دوشان تپه است ، ديگر تعميرات و تغييرات در كليهء عمارت اندرون است ، ديگر سربازخانه‌هاى دارالخلافه و ساير ممالك محروسهء ايران و سربازخانه‌هاى دم هر دروازه است ، ديگر تعمير عمارت الاقاپوى دارالسلطنهء اصفهان است . امتياز فراشهاى دولتى از فراشهاى آحاد ناس از تصرفات اوست كه نشان از براى كلاه و اسلحه و لباس به يك قاعده به‌جهت آنها ترتيب داد و همچنين فراش سواره به اين قاعده كه الآن هست از مخترعات اوست . چهار نفر اولاد داشت ، سه ذكور و يك اناث هريك از يك زوجه : اولاد بزرگتر عبد العلى خان اديب الملك است كه مادرش صبيهء ملا احمد از علماى مراغه كه به مستجاب الدعوه معروف بود ، پسر ميانى عبد الحسين - خان سرهنگ فوج خلخال كه مادرش از سادات مرند بود ، پسر كوچك محمد حسن خان صنيع الدوله است كه مادرش صبيهء رضا قلى خان قجر كه از اولاد مصطفى خان قاجار قوانلو برادر شاه شهيد آقا محمد شاه قاجار است .